Hoe het begon…

Chaam zou reeds in 422 genoemd worden onder de maalstenen (vergaderplaatsen) van de Franken. Aanvankelijk oefenden de abdijen van Thorn en Echternach een aantal rechten binnen het Chaamse grondgebied uit.

Met het groeien van de macht van wereldlijke vorsten werden de abdijen vanaf de 11e eeuw geleidelijk aan van hun wereldlijke macht beroofd. De rechten van de abdijen van Thorn en Echternach werden langzaam maar zeker beperkt tot het patronaatsrecht en het tiendrecht. Vanwege deze ontwikkeling droeg Echternach haar rechten binnen de oude parochie Alphen in 1175 over aan de toen pas gestichte Abdij van Tongerlo, zodat die niet alleen een bron van bestaan kreeg, maar ook enig toezicht op het gebied kon uitoefenen. Toch traden zowel binnen Alphen als binnen Chaam vanaf het einde van de 12e eeuw de heren van Breda en de Orde van de Tempeliers meer en meer op in de uitoefening van de wereldlijke macht en als eigenaren van grond. Na de opheffing van deze orde in 1312 gingen de rechten ervan over op de Orde van de Johannieters. In 1648 werden de rechten van deze orde overgenomen door de heren van Breda, welke reeds in 1198 beleend werden met het land van Breda. Zij verbonden in de 15e eeuw Alphen en Chaam bestuurlijk aan elkaar door voor beide dorpen een gezamenlijke schepenbank aan te stellen. Alphen leverde 4 en Chaam 3 schepenen aan de schepenbank.

Beide dorpen voerden wel een afzonderlijke financiële huishouding. Samen met Baarle-Nassau onderhielden Alphen en Chaam één schout, één secretaris en later ook één ontvanger. Doordat Alphen en Chaam één jurisdictie vormden, brachten de navolgende eeuwen geen opmerkelijke afwijkende ontwikkeling in beide dorpen. De eenheid Alphen en Chaam bleef bestaan, totdat de Franse machthebbers in 1810 het moderne gemeentebestuur invoerden. In dat jaar werden met de verandering van de indeling van departementen ook nieuwe gemeentegrenzen vastgesteld. Chaam werd losgekoppeld van Alphen en ging als zelfstandige gemeente verder. Het dorp Riel werd met Alphen tot één gemeente samengevoegd: Alphen en Riel.